Θερμοπύλες: προχωρούν οι εργασίες για την αποκατάσταση του Φωκικού τείχους
Οι ανασκαφές και η απομάκρυνση της βλάστησης στις Θερμοπύλες αποκάλυψαν μεγαλύτερο μέρος της χάραξης του Φωκικού τείχους, το οποίο χρησιμοποίησαν οι ελληνικές δυνάμεις κατά την περσική εισβολή του 480 π.Χ. Στις 2 Νοεμβρίου, το Υπουργείο Πολιτισμού παρο...

Η μορφή του τείχους και τα νέα ευρήματα
Όπως αναφέρει το Cosmos Philly, οι εκτεταμένοι καθαρισμοί και η ανασκαφική έρευνα επιτρέπουν πλέον στους αρχαιολόγους να μελετήσουν πληρέστερα τον τρόπο κατασκευής του τείχους και να προετοιμάσουν τις επόμενες εργασίες αποκατάστασης. Σύμφωνα με την ανακοίνωση του υπουργείου τον Νοέμβριο του 2026, η οχύρωση εκτείνεται σε περίπου 100 μέτρα, ακολουθώντας έντονη τεθλασμένη πορεία, σε ζιγκ-ζαγκ, προσαρμοσμένη στο ανάγλυφο της κορυφής του λόφου. Το τείχος και ο πύργος του σώζονται κυρίως σε χαμηλό ύψος.
Η πρώτη φάση των εργασιών έδωσε επίσης στοιχεία για τις χρήσεις του δυτικού πύργου. Στο εσωτερικό του βρέθηκαν τοιχοποιίες, πίθοι και στρώματα στάχτης, ενδείξεις ότι ο χώρος χρησιμοποιήθηκε διαδοχικά και με διαφορετικούς τρόπους.
Ανάμεσα στα κινητά ευρήματα περιλαμβάνεται ένα χάλκινο νόμισμα της ελληνιστικής περιόδου, που χρονολογείται στο 323–319 π.Χ. Το εύρημα προσθέτει στοιχεία στην έρευνα για τη χρονολόγηση της οχύρωσης και τη χρήση της σε μεταγενέστερες περιόδους.
Η οχύρωση στο αρχαίο τοπίο των Θερμοπυλών
Οι Φωκείς κατασκεύασαν το τείχος τον 6ο αιώνα π.Χ., για να αντιμετωπίζουν τις επιδρομές των Θεσσαλών κατά τους Ιερούς Πολέμους. Όταν οι ελληνικές πόλεις-κράτη αποφάσισαν να αντισταθούν στην περσική εισβολή του 480 π.Χ., επισκεύασαν βιαστικά την παλαιότερη οχύρωση. Αυτή αποτέλεσε βασικό προπύργιο για τους Σπαρτιάτες και τους συμμάχους τους, με το σπαρτιατικό στρατόπεδο να βρίσκεται πίσω από το τείχος.
Η σημερινή πεδιάδα διαφέρει ριζικά από το τοπίο της αρχαιότητας. Σύμφωνα με την περιγραφή του Ηροδότου, το χερσαίο πέρασμα περιλάμβανε τρία διαδοχικά στενά, σε συνολικό μήκος περίπου 9 χλμ., ανάμεσα σε απόκρημνες πλαγιές. Τότε η θάλασσα καταλάμβανε σχεδόν όλη την έκταση της σημερινής πεδιάδας.
Το 1939 ο Σπυρίδων Μαρινάτος οργάνωσε τη συστηματική αρχαιολογική έρευνα στην περιοχή. Στην κορυφή του Κολωνού βρέθηκαν πολυάριθμες σιδερένιες και χάλκινες λόγχες και αιχμές βελών του 5ου αιώνα π.Χ., πολλές από τις οποίες ανήκουν σε ανατολικούς τύπους. Τα ευρήματα αυτά υπήρξαν καθοριστικά για την ταύτιση της θέσης με το πεδίο της μάχης των Θερμοπυλών.
Προστασία του μνημείου και σύνδεση των χώρων
Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη επισήμανε ότι το Φωκικό τείχος παραμένει δύσκολο να αναγνωριστεί και δεν είναι επισκέψιμο. Όπως δήλωσε, η αποκατάσταση αποσκοπεί στην προστασία του μνημείου και στο να μπορούν οι επισκέπτες να κατανοούν καλύτερα την περιοχή, με σεβασμό στην αυθεντικότητά του και στις διεθνείς αρχές αποκατάστασης.
Οι παρεμβάσεις εντάσσονται στον ευρύτερο σχεδιασμό ενοποίησης των μνημείων των Θερμοπυλών. Προβλέπεται δίκτυο διαδρομών και μονοπατιών με σημεία στάσης, θέασης και ενημέρωσης, το οποίο θα συνδέει το πεδίο της μάχης, τον λόφο του Κολωνού και το Φωκικό τείχος με το σύγχρονο Μνημείο του Λεωνίδα και το Κέντρο Ιστορικής Ενημέρωσης Θερμοπυλών.
