Ελλάδα και Βόρεια Μακεδονία αποκάλυψαν φερόμενο δίκτυο με ιρανικές διασυνδέσεις
Σχέδιο επιθέσεων σε ευρωπαϊκό έδαφος, με τη συμμετοχή τοπικών εγκληματικών δικτύων, ερευνούν οι υπηρεσίες πληροφοριών της Ελλάδας και της Βόρειας Μακεδονίας. Στο επίκεντρο βρίσκεται ενδεχόμενη δολοφονία στην Ελλάδα, ενώ η ιρανική πρεσβεία στην Αθήνα αρ...

Η κοινή έρευνα και οι επιχειρήσεις
Η έρευνα άρχισε τον Μάρτιο του 2026, όταν οι ελληνικές αρχές έλαβαν τις πρώτες πληροφορίες και ξεκίνησαν αμέσως συνεργασία με τις αρχές των Σκοπίων. Στην υπόθεση φέρεται να συμμετείχε και η ισραηλινή Μοσάντ.
Κατά την Υπηρεσία Εθνικής Ασφάλειας (ANB) της Βόρειας Μακεδονίας, τα μέλη του δικτύου στη χώρα ανήκαν σε εγχώριες εγκληματικές δομές. Η υπηρεσία αναφέρει ότι, ακολουθώντας απευθείας εντολές Ιρανού υπηκόου, ανέλαβαν την προετοιμασία και την υλικοτεχνική υποστήριξη τρομοκρατικής ενέργειας με σκοπό τη δολοφονία προσώπου στην Ελλάδα.
Οι αναφορές για τους συλληφθέντες διαφέρουν. Τοπικά μέσα ενημέρωσης κάνουν λόγο για τέσσερις συλλήψεις, τρεις στα Σκόπια και στο Κουμάνοβο και μία στην Ελλάδα, αναφέροντας παράλληλα ότι αναζητείται έκτο πρόσωπο. Οι αρχές της Βόρειας Μακεδονίας ανακοίνωσαν ότι τέσσερις από τους συλληφθέντες τέθηκαν υπό κράτηση και ένας σε κατ' οίκον περιορισμό.
Σύμφωνα με τις ίδιες αρχές, οι έρευνες έγιναν σε τέσσερις τοποθεσίες με τη συμμετοχή αντιτρομοκρατικής μονάδας. Κατασχέθηκαν όπλα και σκίτσα στα οποία είχαν σημειωθεί συγκεκριμένες τοποθεσίες. Δημοσιεύματα αναφέρουν επίσης ότι ένας ύποπτος προσπάθησε να περάσει από την Τουρκία στην Ελλάδα μέσω Αλεξανδρούπολης, αλλά δεν του επιτράπηκε η είσοδος και επέστρεψε στην Τουρκία.
Οι ύποπτοι και οι πιθανοί στόχοι
Ο Ιρανός υπήκοος Εντρίς Τζαχανγκίρι Μαβανέχ κατονομάζεται ως ο φερόμενος εγκέφαλος. Κεντρικό ρόλο στη στρατολόγηση προσώπων στη Βόρεια Μακεδονία φέρεται να είχε και ο Νάτζι Σαρίφι Ζινταστί, Ιρανός τουρκικής καταγωγής, γνωστός για τη δράση του στο οργανωμένο έγκλημα και καταζητούμενος από το FBI.
Τρία από τα εμπλεκόμενα πρόσωπα είχαν ταξιδέψει στο Ιράν και σε χώρα του Κόλπου που δεν κατονομάζεται. Εκεί συναντήθηκαν με συντονιστή και έλαβαν οδηγίες σχετικά με πιθανό στόχο. Ως ενδεχόμενοι στόχοι αναφέρονται είτε ανώτερο στέλεχος ισραηλινής εταιρείας που δραστηριοποιείται στην Ελλάδα είτε Ιρανοί αντιφρονούντες και ακτιβιστές στο εξωτερικό.
Ο διευθυντής της ANB, Μπόγιαν Χρίστοφσκι, εκτιμά ότι η υπόθεση επιβεβαιώνει τη στρατολόγηση εγκληματικών δικτύων σε τρίτες χώρες από τις ιρανικές υπηρεσίες πληροφοριών, ώστε να αποκρύπτεται η δική τους εμπλοκή.
Το παρελθόν του Ζινταστί και η υπόθεση Noor 1
Σύμφωνα με την eKathimerini, ο Ζινταστί γεννήθηκε στο δυτικό Ιράν και το 1996 συνελήφθη για διακίνηση ναρκωτικών και καταδικάστηκε σε θάνατο. Στη συνέχεια διέφυγε στην Τουρκία, όπου ανέπτυξε εκτεταμένο δίκτυο διακίνησης ναρκωτικών και απέκτησε επαφές με τις ιρανικές μυστικές υπηρεσίες.
Έρευνα του Iran International αποδίδει την ανάδειξή του σε μεγαλέμπορο ναρκωτικών στην υποστήριξη των Φρουρών της Επανάστασης. Κατά την ίδια έρευνα, το δίκτυό του έλεγχε το 20% της ηρωίνης στο Ιράν και το 35% στην Τεχεράνη.
Η σύνδεσή του με την Ελλάδα αφορά τη φερόμενη συμμετοχή του στην οργάνωση και χρηματοδότηση της μεταφοράς δύο τόνων ηρωίνης με το φορτηγό πλοίο Noor 1, από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα στην Ελευσίνα, το καλοκαίρι του 2014. Τον Σεπτέμβριο του 2017 εκδόθηκε σε βάρος του ένταλμα σύλληψης για την υπόθεση.
Ο Ζινταστί έχει επίσης συνδεθεί με την απαγωγή του Ιρανοσουηδού αντιφρονούντος Χαμπίμπ Τσαάμπ το 2020, ο οποίος απαγχονίστηκε στο Ιράν τον Μάιο του 2023. Άλλες υποθέσεις με τις οποίες έχει συνδεθεί είναι οι δολοφονίες ενός ιδιοκτήτη τηλεοπτικού σταθμού στην Κωνσταντινούπολη το 2017 και ενός πρώην Ιρανού αξιωματούχου στην ίδια πόλη το 2019.
Τον Ιανουάριο του 2024 απαγγέλθηκαν κατηγορίες εναντίον του και δύο Καναδών υπηκόων για σχεδιαζόμενη δολοφονία στο Μέριλαντ, με φερόμενη συνεργασία του με τους Hells Angels. Τον ίδιο μήνα οι ΗΠΑ και η Βρετανία επέβαλαν κυρώσεις στο δίκτυό του. Ακολούθησαν κυρώσεις από την Ευρωπαϊκή Ένωση τον Ιούλιο του 2025.
Οι προειδοποιήσεις της Europol και το ευρωπαϊκό πλαίσιο
Η τελευταία έκθεση της Europol για την τρομοκρατία καταγράφει περιστατικά σε άλλα κράτη μέλη στα οποία εμπλέκονται το Ιράν και Ευρωπαίοι εγκληματίες. Τον Μάρτιο του 2026, ο οργανισμός είχε δηλώσει στο Rapporteur ότι ο πόλεμος με το Ιράν είχε αυξήσει την τρομοκρατική απειλή στο έδαφος της ΕΕ. Τότε είχε αναφερθεί και σε ενδείξεις εμπλοκής Ιρανών και προσώπων που δρουν για λογαριασμό τους, μεταξύ άλλων μέσω εγκληματικών δικτύων, σε σειρά περιστατικών σε περισσότερα κράτη μέλη.
Απαντώντας την Τετάρτη στο Rapporteur, η Europol δήλωσε ότι δεν έχει εξουσιοδότηση να σχολιάζει επιχειρήσεις με κρατική υποστήριξη. Παρέπεμψε στην έκθεσή της, που δημοσιεύθηκε τον Σεπτέμβριο και αναφέρει ότι οι άμεσοι κίνδυνοι για την ασφάλεια στην ΕΕ, οι οποίοι συνδέονται με τις εξελίξεις στην περιοχή, παρέμειναν σε όλη τη διάρκεια του 2026.
Τον Οκτώβριο, 35 χώρες, ανάμεσά τους κράτη μέλη της ΕΕ, υπέγραψαν κοινή δήλωση καταδίκης των ιρανικών απειλών. Είχε προηγηθεί φερόμενη επιχείρηση ιρανικών υπηρεσιών πληροφοριών με στόχο τη βρετανική αεροπορική βάση RAF Fairford, την οποία χρησιμοποιούν οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις.
Το Ιράν έχει επανειλημμένα απειλήσει με στρατιωτική δράση ευρωπαϊκές χώρες που επιτρέπουν στις ΗΠΑ να χρησιμοποιούν τις βάσεις τους. Στον πόλεμο κατά του Ιράν, οι αμερικανικές δυνάμεις χρησιμοποίησαν εκτενώς τη ναυτική εγκατάσταση της Σούδας στην Κρήτη για υλικοτεχνική υποστήριξη. Η επίσημη θέση της Ελλάδας, σε συμφωνία με την ευρύτερη ευρωπαϊκή στάση, παραμένει ότι η χώρα δεν είναι μέρος της σύγκρουσης.
Διαφορετικές εκτιμήσεις για τον συντονισμό και ιρανική διάψευση
Αξιωματικός υπηρεσίας πληροφοριών της περιοχής δήλωσε ότι επιχειρήσεις συνδεόμενες με το Ιράν στην Ευρώπη δεν είχαν σημειωθεί πριν από την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση στην Τεχεράνη. Αμφισβήτησε, ωστόσο, κατά πόσον τις συντονίζουν οι κρατικές υπηρεσίες πληροφοριών του Ιράν, εκτιμώντας ότι ενδέχεται να βρίσκονται πίσω τους οι Φρουροί της Επανάστασης (IRGC).
Κατά τον ίδιο αξιωματικό, το ιρανικό σύστημα πληροφοριών δεν είναι ενιαίο: περιλαμβάνει πολλαπλά επίπεδα, επικαλυπτόμενες αρμοδιότητες και ανταγωνιστικά κέντρα ισχύος. Υποστήριξε επίσης ότι οι ιρανικές υπηρεσίες διαθέτουν πολύ μεγαλύτερη επιχειρησιακή πολυπλοκότητα από την απλή ανάθεση δολοφονιών σε τοπικά εγκληματικά δίκτυα. Όπως ανέφερε, στο παρελθόν χρησιμοποιούσαν δικούς τους πράκτορες στο εξωτερικό για να στοχεύουν Ιρανούς αντιφρονούντες.
Η ιρανική πρεσβεία στην Αθήνα απέρριψε την Τετάρτη τις καταγγελίες ως εντελώς αβάσιμες, υποστηρίζοντας ότι εντάσσονται σε ισραηλινή εκστρατεία δυσφήμισης του Ιράν.



